Palazzo Adriano – magia Cinema Paradiso.
Palazzo Adriano to malutko wioska położona na wysokości ponad 600 m. n.p.m., otoczona zielonymi wzgórzami rezerwatu Monti Sicani. Powietrze jest tu rześkie, a widoki na okoliczne doliny sprawiają, że człowiek czuje się wolny.
Odległość od Palermo to około 1,5 h jazdy autem, można się tu dostać także regionalnym autobusem firmy AST (Azienda Siciliana Trasporti). Czas przejazdu wtedy wynosi Około 2 godzin i 25 minut – trasa wiedzie przez malownicze, sycylijskie bezdroża i mniejsze miejscowości (jak Prizzi czy Lercara Friddi), co samo w sobie jest atrakcją.
Palazzo Adriano liczy zaledwie 2000 mieszkańców. Większość turystów, którzy zwiedzają Sycylię, nigdy nie odwiedzają tego wyjątkowego miejsca.
Moje zainteresowanie Sycylią zaczęło się właśnie od Palazzo Adriano, kiedy to obejrzałem wybitny film reżysera Giuseppe Tornatore – Cinema Paradiso.
„Cinema Paradiso” to dla mnie czysta magia kina. Ten film urzeka prawie każdego, kto go obejrzy. Jeśli jeszcze nie mieliście przyjemności – jak najszybciej to zmieńcie. Giuseppe Tornatore stworzył prawdziwe arcydzieło, które Akademia Filmowa uhonorowała Oscarem za najlepszy film obcojęzyczny. Prawie cały film (90%) powstał w Palazzo Adriano, ukrytym w głębi wyspy, 30 km na południe od Corleone. Tylko 10% nakręcono w znanym Cefalù.
Conca D’Oro (czyli złota dolina) – dojazd do Palazzo Adriano z Palermo.
Wyruszyliśmy wcześnie rano z Palermo aby przeżyć cały dzień w Palazzo Adriano. Sama droga dojazdowa już po wyjechaniu z Palermo była niezwykłą przygodą. Wybraliśmy trasę, która przebiegała przez słynne miasteczko Corleone. Jechaliśmy wśród złocistych pól, palące słońce, kompletna cisza i ani żywej duszy dookoła. Tylko gdzieniegdzie stały stare, opuszczone kamienne domki, a złociste pola pięknie odcinały się na tle intensywnie błękitnego nieba.
Niestety z powodu pożaru w okolicach Corleone, byliśmy zmuszeni dojechać do Palazzo Adriano wyznaczonym objazdem. Droga w niektórych miejscach była bardzo zniszczona, wyglądała jak po trzęsieniu ziemi.
Gdy już zbliżaliśmy się do Palazzo Adriano oczywiście włączyliśmy piękny utwór genialnego kompozytora Ennio Morricone, który stworzył ścieżkę dźwiękową do filmu Cinema Paradiso. W ten sposób chcieliśmy jeszcze bardziej odczuć magię tej malutkiej wioski.
Piazza Umberto I – czas zacząć zwiedzać Palazzo Adriano.
To główny plac malutkiego Palazzo Adriano, w tym miejscu zaparkowaliśmy nasze auto bez najmniejszego problemu. Tak jak pisałem na początku postu, Palazzo Adriano liczy około 2 tyś. mieszkańców, większość ludzi się zna, a obecność turysty jest dla każdego ciekawostką dnia.
Co odrazu zauważyliśmy to wszechobecne stare auta Fiat, a także wiele osób przesiadujących na murkach, w barach oraz krzesełkach wystawionych przed drzwi domu.
W centralnym punkcie Piazza Umberto I stoi zabytkowa fontanna ośmiokątna (Fontana ottagonale) wybudowana w 1608 roku. Została wzniesiona na początku XVII wieku, aby służyć mieszkańcom jako główne źródło wody. To przykład baroku sycylijskiego w wydaniu użytkowym. Wykonano ją z lokalnego kamienia. Jej ośmiokątny kształt nie jest przypadkowy – w architekturze często nawiązuje on do odrodzenia i równowagi. Na jej bokach można dostrzec rzeźbione maski (mascheroni), z których wypływa woda.
Warto również wspomnieć, że Palazzo Adriano zostało założone przez uchodźców z Albanii (Arberesze). Fontanna stoi dokładnie pomiędzy dwiema ważnymi świątyniami:
- Kościołem obrządku bizantyjsko-greckiego.
- Kościołem obrządku łacińskiego.
To sprawia, że plac z fontanną jest symbolem współistnienia dwóch różnych tradycji chrześcijańskich w jednym miejscu.
Zanim wyruszymy śladami Cinema Paradiso, konieczne wstąpmy do baru na szybkie espresso oraz ciastko. Polecam wszystkim Bar Pasticceria Coscino dal 1982 oferujący wyśmienite wyroby cukiernicze oraz pyszną kawą.
Delektując się espresso oraz ciastkiem możemy podziwiać piękny plac z dwoma świątyniami oraz fontanną. Co chwile również mieszkańcy Palazzo Adriano przejeżdżają przez plac zabytkowymi Fiatami.
Museo Nuovo Cinema Paradiso
Najedzeni i pełni energii idziemy zobaczyć muzeum Cinema Paradiso, w którym znajduje się wiele autentycznych eksponatów z filmu. Krótki spacer z przewodnikiem, przenosi nas do czasów kiedy to Giuseppe Tornatore tworzył swoje arcydzieło.
Kiedy w 1988 roku Giuseppe Tornatore przyjechał do Palazzo Adriano, miasteczko było uśpioną osadą z jedną skromną bazą noclegową i barem, który pełnił funkcję lokalnego parlamentu. Brak infrastruktury turystycznej paradoksalnie stał się największym atutem produkcji.
Gwiazdy i technicy nie wracali wieczorem do luksusowych przyczep. Rozchodzili się do prywatnych domów mieszkańców, jedząc z nimi kolacje i śpiąc w pokojach gościnnych. To sprawiło, że film nie był „inwazją z zewnątrz”, ale wspólnym projektem całej społeczności.
Po wyjściu z muzeum Cinema Paradiso, poszliśmy za namową przewodnika odkryć prawdziwy dom Toto oraz Alfredo. Tzw. Casa di Toto znajduje się przy ulicy Via Ruggero VII, 8, niestety zwiedzanie wnętrza jest niemożliwe, a sam budynek popada trochę w ruinę – szkoda.
Najważniejsze zabytki Palazzo Adriano
Tak jak pisałem na początku postu Palazzo Adriano to fascynująca enklawa kultury Arbereszy, potomków Albańczyków, którzy uciekli przed Turkami w XV wieku. Choć język przodków z czasem zanikł, to tożsamość miasteczka wciąż definiuje obrządek grecko-bizantyjski, widoczny w tutejszych świątyniach.
Chiesa Matrice di Maria Santissima Assunta:
Jeden z najważniejszych albańskich domów modlitwy na Sycylii. W jej wnętrzu czczone są figury św. Antoniego Wielkiego oraz Niepokalanego Poczęcia. Świątynia powstała w XVI wieku, niedługo po osiedleniu się w tym miejscu społeczności albańskiej. Pierwotnie została wzniesiona na planie krzyża greckiego, co było typowe dla architektury bizantyjskiej.
Warto zwrócić uwagę na:
- Dzwonnica: Kryje jeden z największych dzwonów na całej Sycylii.
- Szerokie schody: Frontowe schody są tak zaprojektowane, że – według legendy – król Ferdynand IV Burbon mógł wjechać po nich konno aż pod same drzwi wejściowe.
- Zegary słoneczne: Na bocznej fasadzie znajdują się dwa zegary słoneczne. Widoczny na zdjęciu ozdobiony jest sentencją „Il perder tempo a chi più sa più spiace”, przypominającą, że strata czasu najbardziej boli tych, którzy najlepiej rozumieją jego wartość.
Kościół Santa Maria del Lume:
Santa Maria del Lume (pełna nazwa: Chiesa di Maria Santissima del Lume) to jeden z najbardziej charakterystycznych budynków na głównym placu miasteczka. Ta barokowa świątynia z XVIII wieku pełni funkcję kościoła macierzystego miejscowości i przyciąga uwagę monumentalną fasadą oraz wysoką dzwonnicą z zegarem.
Wnętrze kościoła jest przestronne, trójnawowe, ozdobione freskami i obrazami przedstawiającymi apostołów oraz sceny religijne. Co ciekawe, świątynia stoi naprzeciw drugiego kościoła — Chiesa di Santa Maria Assunta, należącego do obrządku bizantyjskiego, co przypomina o wielokulturowej historii miasteczka.
Castello Federiciano (Zamek Fryderyka II)
To surowa, średniowieczna forteca górująca nad miastem, zbudowana prawdopodobnie w XIII wieku na polecenie cesarza Fryderyka II Hohenstaufa. Zamek służył jako punkt obronny i obserwacyjny. Choć czas odcisnął na nim swoje piętno, jego mury wciąż budzą respekt i oferują najlepszą panoramę na całą dolinę oraz dachy Palazzo Adriano.
Lavatoio Comunale
Mussolini i „Fontana Grande” – Wszystko zaczęło się od wizyty Benito Mussoliniego w 1938 roku. Dyktator przyjechał w te okolice, aby uroczyście otworzyć zaporę na pobliskim jeziorze Gammauta. Przejeżdżając przez Palazzo Adriano, jego uwagę przykuł widok przy Via XX Settembre.
- Widok, który uderzył Duce: Przy naturalnych źródłach zwanych Fontana Grande, Mussolini zobaczył kobiety klęczące w błocie i trudzące się praniem ubrań bezpośrednio na twardych kamieniach.
- Decyzja: Widok ten uznał za niegodny nowoczesnego państwa, które chciał budować. Pod wpływem tej chwili nakazał natychmiastową budowę cywilizowanego obiektu, który ułatwiłby życie mieszkankom Palazzo Adriano.
Nowoczesność w kamieniu
Tak powstała publiczna pralnia (Lavatoio Pubblico). Był to gest propagandowy, ale dla lokalnej społeczności oznaczał ogromną zmianę jakościową:
- Zamiast klęczenia nad potokiem, kobiety zyskały rzędy ergonomicznych, kamiennych niecek pod dachem.
- Miejsce to stało się „żeńskim forum” miasteczka, gdzie przy zapachu szarego mydła toczyło się życie towarzyskie.
Pralnia dzisiaj
Obiekt przetrwał próbę czasu i po starannej renowacji przeprowadzonej kilka lat temu, znów wygląda imponująco. Choć dziś nikt już nie pierze tam ubrań, krystalicznie czysta woda z górskiego źródła wciąż przepływa przez kamienne koryta, przypominając o czasach, gdy Palazzo Adriano powoli wkraczało w nowoczesność.
Palazzo Adriano czy warto zobaczyć?
Palazzo Adriano to miejsce, które na pierwszy rzut oka wydaje się zwyczajne. Nie ma tu wielkich atrakcji ani tłumów turystów, a jedynym słynnym nazwiskiem jest Giuseppe Tornatore, dzięki któremu świat odkrył to małe sycylijskie miasteczko.
Dla fanów kina Palazzo Adriano jest niemal miejscem obowiązkowym, bo to właśnie tu kręcono legendarny film Cinema Paradiso. Spacerując po głównym placu, można poczuć ducha tamtych scen — małe kawiarenki, brukowane uliczki i fontanna, przy której bohaterowie filmu spędzali swoje chwile, wciąż mają w sobie tę samą magię.
Ale Palazzo Adriano to nie tylko filmowa sceneria. To również codzienne życie mieszkańców, ich rozmowy przy kawiarnianych stolikach i spokój, którego nie znajdziemy w bardziej turystycznych miejscach.
To właśnie ten klimat sprawia, że filmowcy wybrali to miejsce, a odwiedzający zaczynają rozumieć, że magia tego miasteczka nie tkwi w spektakularnych zabytkach, lecz w atmosferze — prawdziwej, cichej i autentycznej. Niestety nie każdy turysta zrozumie piękno miasteczka. Napisz w komentarzu czy znasz Palazzo Adriano oraz film Cinema Paradiso.
The beautiful of simple life – to cała esencja Palazzo Adriano.
You May Also Like
Londyn co zobaczyć w tym niesamowitym mieście?
Zwiedzanie Rumunii samochodem. Trasy samochodowe, ciekawe miasta Transylwanii.
